فروشگاه تجهیزات کوه نوردی

معرفی منطقه گردشگری بوژان

0
1165
بوژان نیشابور

روستای بوژان | بهشتی بر روی زمین

در ۲۱ کیلومتری شمال شرقی نیشابور روستایی وجود دارد که وسعت ۱۲۲۵ هکتاری خودش را در دامنه ارتفاعات جنوبی رشته کوه بینالود جای داده است و به عنوان یکی از جاذبه های با ارزش استان خراسان شناخته می شود.

این روستا را با نام بوژان می شناسند و به دلیل وجود طبیعت بکر و دیدنی، ساختار پلکانی و ویژگی های منحصر به فرد تاریخی، به مقصدی تماشایی برای گردشگران تبدیل شده است. به هر گوشه ای از این روستا که سر بزنی، جاذبه ای تازه تو را غافلگیر می کند و رنگی تازه به سفرت می دهد. کافی است تا وقت کافی برای کشف تکه تکه ی این بهشت زمینی را داشته باشی تا با دیدن هر جاذبه آرامشی وصف ناپذیر سراسر وجودت را فرا گیرد. در بوژان لحظه ای تلف نخواهی کرد چرا که دیدنی های زیادی بساط خود را در این روستا پهن کرده اند.

معماری روستا | خانه هایی در دل کوه

آنچه که به محض ورود به بوژان به چشم می آید، ساختار خانه های روستا می باشد که بر روی شیبی ملایم، به صورت متمرکز و  پلکانی شکل گرفته و زیبایی خاصی را به آن بخشیده است. گویی خانه ها در قلب کوه جای دارند و به آن تکیه زده اند.

خانه های روستا بر روی یکدیگر قرار دارند و  اگر از داخل معابر روستا به خانه ها نگاه کنید، آنها را به شکل آپارتمان هایی می بینید که بدون پیروی از نظم خاصی در کنار یکدیگر چیده شده اند. هر خانه با سخاوت پشت بام خود را به همسایه ی بالایی قرض می دهد تا نقش حیاط را برای او بازی کند. اولین خانه در پای کوه شکل گرفته و آخرین خانه بر بلندترین نقطه ساخته شده است.

داخل پس کوچه ها در برخی از خانه ها، رفت و آمد مردم از طریق دالان ها ( راهروهای پر پیچ و خم ) صورت می گیرد. در گذشته، اين دالان ها نقش بسيار مهمي را در حفظ امنيت خانه ها ایفا می کردند چرا که جلوي دالان ها دری وجود داشت که به هنگام احساس خطر بسته می شد و ساکنان خانه را در خود حفظ می نمود.

از دلایلی که برای استفاده از معماری پلکانی در این روستا وجود دارد می توان به مسئله ي قبله ي خانه، نداشتن دید خانه ها به یکدیگر و کمبود زمين و غيرمسطح بودن آن اشاره نمود.

دیدنی های روستای بوژان

جاذبه های بسیاری در بوژان دست در دست هم دادند تا سفری متفاوت را برایتان رقم بزنند:

۱- رودخانه و آبشار بوژان

در نزدیکی روستا، رودخانه ای جریان دارد که بر طراوت طبیعت می افزاید و یکی از جوان ترین رودخانه های جنوبی رشته کوه بینالود است. این رودخانه با عنوان رودخانه بوژان شناخته می شود و از کوه هایی نظیر گودزرد، بوژان و سیاه خانی سرچشمه می گیرد. طول رودخانه بوژان حدود ده کیلومتر است و در مسیر آن آبشارهای کوچک و بزرگی نیز قرار دارند.

یکی از این آبشارها، آبشار بوژان است که در ۶ کیلومتری روستا و در انتهای دره ای بزرگ موسوم به دره بوژان قرار دارد و برای رسیدن به آن حدود ۲ ساعت پیاده روی در حاشیه رودخانه لازم است.

فراموش نکنید که رسیدن به این آبشار بدون وجود راهنما یا بلد محلی و یا پرس و جو از ساکنان کاری خطرناک است و احتمال گم شدن شما وجود دارد.

۲- اماکن مقدس

در بوژان و پیرامون آن دو آرامگاه وجود دارد که نزد مردم از قداست خاصی برخوردار هستند:

* آرامگاه مطهر امام زاده سليم در شرق روستا، محل زیارت ساکنان روستای بوژان و روستای بوژآباد می باشد و  نسب ایشان به امام زین العابدین ( ع ) باز می گردد.

* امام زاده خواجه گل علي که در قسمت جنوب روستا با کمي فاصله از روستا واقع شده و فاقد مقبره می باشد. مردم روستا اعتقاد بسیاری به این امامزاده دارند.

۳- چشمه سارها

دست پر سخاوت طبیعت در نقاط متعددی از بوژان آب گوارا را از قلب زمین به ساکنان و مهمانان روستا هدیه می کند. تعداد این چشمه ها بسیار زیاد است و از میان آنها می توان به چشمه اولنگ، چشمه آسیاب، چشمه لوش آب، چشمه کلاغ چینگ، چشمه شکر آب، چشمه بی در، چشمه آب محمود، چشمه گوری دره، چشمه باغ ملا، چشمه ار مرز، چشمه دراز آب، چشمه اویشک، چشمه مرغزاردره،سفید رود و … اشاره نمود.

۴- کوه های مرتفع

در قسمت شمال شرقی روستای بوژان و در میان رشته کوه های بینالود، کوه هایی وجود دارند که بر زیبایی منطقه می افزایند. این کوه ها عبارتند از: قله شیرباد با ارتفاع حدود ۳۳۰۰ متر، گود زرد با ارتفاع حدود ۳۳۰۰ متر، کان مس با ارتفاع ۳۰۰۰ متر وقله ی سرچشمه ی مرغزار دره با ارتفاع بیش از ۳۱۰۰ متر که از میان آنها شیرباد به عنوان دومین قله ی بلند این رشته کوه به شمار می رود و به دلیل وزش بادهای سمگین در این منطقه نام شیرباد را بر آن گذاشته اند.

۵- طبیعت سحر انگیز

دست نقاش طبیعت به بوژان رنگ و نقشی متفاوت بخشیده و هر گوشه ای از آن را به گونه ای آراسته است. دره بوژان، دره شکراب و مرغزار دره که با کوه ها احاطه شده اند و رقص جویبارها و درختان بهشت را در خاطر رهگذران زنده می کند. در گوشه ای دیگر جاذبه ی طبیعی دیگری به نام تخت هلاکو خودنمایی می کند.

تفریحات

در کنار دیدنی های روستا، می توانید این تفریحات را نیز تجربه کنید:

۱- گشت و گذار در روستا

وجود خانه های پلکانی و ساختار ویژه ی آنها باعث شکل گیری کوچه های تو در تو و نامنظم شده که بر جذابیت های روستا می افزاید و تجربه ای متفاوت از قدم زدن و روستاگردی را برای شما به ارمغان می آورد.

۲- کوهنوردی

قرارگیری روستای بوژان در میان رشته کوه بینالود و  امکان دسترسی به ارتفاعات قله شیرباد، کلمیش، دریاچه مرتفع چشمه سبز، خط الراس پایور و … ، بهانه ی خوبی است تا کوهنوردان زیادی به این منطقه بیایند و توان خود را برای فتح قله ها محک بزنند. به جز شیرباد، کوه های دیگری نیز در این منطقه وجود دارند که می توانند مقصد خوب برای کوهنوردان و علاقه مندان به این رشته باشد. به دلیل وجود چشمه سارها و آبریز ها در طول مسیر فتح قله، کوهنوردان می توانند به راحتی آب مورد نیاز خود را تامین کنند و از این هدیه ی طبیعت لذت ببرند.

 کوهنوردان زیادی از مسیر چشمه شکراب به قله شیرباد صعود می‌کنند.

۳- پیک نیک در طبیعت

وجود چشمه سارها، آبشارها، رودخانه بوژان و طبیعت سرسبز و تماشایی در کنار هوای معتدل و مطبوع این امکان را به شما می دهد که در طبیعت پیرامون بوژان روزی فراموش نشدنی را برای خود و همسفرانتان خلق کنید.

۴- عکاسی

بافت پلکانی، طبیعت چشم نواز، آبشارهای زیبا و بسیاری از سوژه های دیگر می توانند بهانه ای برای ثبت تصویر در دوربین شما باشند تا خاطره ای ماندگار را برای شما حفظ کنند.

۵- جمع آوری گیاهان دارویی

کوهستان بهترین محیط برای رشد و نمو گیاهانی است که هر یک خواصی را در دل خود دارند. بسیاری برای جمع آوری گیاهان دارویی راهی بوژان و روستاهای اطراف می شوند و درمان بیماریها را در طبیعت جستجو می کنند. ریواس، سماق، زیره کوهی، آویشن، خارمشک و بسیاری گیاهان دارویی دیگر در کوهستان شمالی بوژان یافت می شود.

مراسم های سنتی بوژان

استان خراسان مرکز موسیقی محلی مانند دوتار، تار و غیره می باشد و آهنگسازان و نوازنده های بسیاری را در خود جای داده است. این هنر به مردم روستای بوژان نیز رسیده و نواختن سازهای سنتی و اجرای آوازهای محلی خراسان در جشن ها و مهمانی های آنها نیز دیده می شود. از جمله این ساز ها می توان به  دوتار، دایره زنگی، قشمه، دهل و سرنا اشاره نمود که جایگاهی ویژه نزد مردم بوژان دارند.

در طول سال، مراسم سیزده بدر، ایام نوروز، چهارشنبه سوری و غیره به شیوه ی خاصی در این روستا اجرا می شود اما از میان همه ی آنها به مهم ترین آنها اشاره می کنیم:

۱- مراسم رقص چوب بازی

رقص چوب بازی مجموعه حرکاتی ریتمیک است که توسط دو نفر انجام می شود. این رقص در مراسم شادی و به ویژه ازدواج از جایگاه خاصی برخوردار است و اجرای آن جزء مهم ترین بخش جشن می باشد.

سازهای دهل و سرنا یا دایره در این مراسم نواخته می شوند و شرکت کنندگان در رقص چوب های کوتاهی در دست می گیرند. با آغاز موسیقی، شرکت کنندگان در رقص شروع به انجام حرکات مخصوصی می کنند و  در هر حرکت چوب هایشان را به هم می زنند.

این رقص باید دو نفره انجام شود اما اگر تعداد شرکت کنندگان زیاد بود می توانند به گروههای دو نفره تقسیم شوند و در کنار هم به اجرای مراسم بپردازند.

۲- شمایل خوانی در محرم

شمایل خوانی از مراسم ای آیینی روستای بوژان و مناطق دیگر است که در محرم رواج دارد. در طی این مراسم، فردی به عنوان پرده خوان رو به روی پرده ای بزرگ و منقوش می ایستد و  از روی تصویر پرده از جنگ ها و مصائب اولیای دین به ویژه اولیای مذهب شیعه و امام حسین سخن می گوید. پرده خوان تمام این روایات را به صورت آهنگین می خواند و سعی می کند که تماشاگرانش را با خود همراه سازد.

مردم روستا

روستاییان بوژان مردمانی ساده، گرم و مهمان نواز هستند که میزبانان خوبی برای گردشگران می باشند و می توانند بهترین لحظات را برای شما رقم بزنند. بر اساس آمار، تعداد ۲۶۶ خانوار در اين روستا به صورت ثابت و متغیر زندگی می کنند که از میان آنها حدود ۸۰۰ نفر به طور ثابت در روستا سکونت دارند و نزديک به ۳۰۰۰ نفر در زمستان روستا را ترک می کنند و به شهر می روند. همه ی مردم روستا مسلمان هستند و پیرو مذهب شیعه می باشند.

مردم مسن روستای بوژان در بیشتر اوقات لباس محلی به تن دارند اما جوانان بیشتر در جشن و شادی لباس محلی می پوشند. لباس زنان روستا رنگین کمانی از رنگ هاست و از پارچه‌های طرح‌دار و رنگارنگ در دوخت آنها استفاده می شود.

در گذشته در روستاي بوژان مردم به دو طایفه سادات حسینی و مردم عادی تقسیم می شدند. با گذر زمان و ثبت نام ها خانوادگی در ثبت احوال ۱۲ طایفه در این روستا شکل گرفت : سادات حسيني، سلطاني، عليشاهي، شاه قلی، اولادي، خدابخشي، رفيعي، شاه محمدي، غفاري،  پنجه باشي، محمدي، بوژمهراني، آقای محمدی

اقتصاد روستا

آب،زمين و آب و هواي مناسب از نیازهای اولیه برای شکل گیری اقتصاد بر پایه ی کشاورزی است. وجود رودخانه در این روستا وجود آب را تضمین می کند و آب و هوای معتدل و حاصل خيز نیز در آن وجود دارد اما کوهستاني بودن منطقه محدودیت بسیاری را برای زمین ایجاد می کند. این عامل باعث شده تا کشاورزی، کشت گندم و جو به صورت محدود و دیم رواج یابد و اساس اقتصاد روستا بر باغداري و دامداري استوار گردد.

بسیاری از مردم روستا به باغداری اشتغال دارند. باغات روستا در دو طرف رودخانه جای گرفته اند و برخی از آنها نیز در دره های اطراف روستا دیده می شوند. اداره ی این باغات به صورت خرده مالکی است به این معنا که هر کس، مالک چند قطعه باغ می باشد. در این باغات بیشتر درختان گيلاس، آلبالو، سيب و آلو و گردو به چشم می خورند و محصولات دیگر در اولویت های بعدی قرار دارند. به دلیل نزدیکی کارخانه ی تولید کمپوت گيلاس و آلبالو، این دو میوه از اهمیت بسزایی در باغداری بوژان برخوردار می باشند.

 دامداری نیز در این روستا از رونق بسیاری برخوردار است و علاوه بر تولید لبنیات سالم به باغداران نیز کمک شایانی می کند؛ چرا که حضور دام باعث از بین رفتن علف هرز در باغات می شوند و درختان بدون هیچ مشکلی به رشد خود ادامه می دهند. علاوه بر این، کود سالم براي استفاده در زمين و باغ از دام ها تامین می شود و استفاده از آن در بهتر شدن رشد و نمو درختان تاثیر زیادی دارد. همچنین دامداری باعث پرشدن اوقات فراغت کشاورزان و ایجاد یک منبع درآمد برای آنها شده است.

دامداري در بوژان به دو صورت چکه و دامداری رواج دارد. در روش چکه هر خانواده تعدادي گوسفند و گاو و غيره را به صورت شيفتي اداره مي کند. به این معنا که در هر روز يکي از آنها براي چراي دام به چراگاه یا باغ می برند. در روش دامداری فردی که صاحب گله است، گوسفدان و دام خود را به چوپان می سپارد اما امروزه به دلیل هزینه های بالا، این روش منسوخ شده است.

در کنار مردان، زنان روستا نیز با استفاده از پشم تولیدی از دام ها و دیگر مواد اولیه به تولید صنایع دستی مشغول هستند و در کارهای کشاورزی و دامداری نیز به مردان خانواده کمک می کنند.

به علت کمبود زمين زير کشت و وجود آب فراوان، کشاورزان هیچ گاه با کمبود آب مواجه نمی شوند. بيشترين کار برای توليد محصولات در پايان بهار آغاز می شود و در طول تابستان ادامه می یابد و در پاییز به اوج خود می رسد.

علیرغم حضور زنان و بچه ها در فرآيند توليد محصولات کشاورزی، هنوز هم کمبود نیروی کار در این روستا وجود دارد. در زمستان ها کشاورزان که کاری برای انجام دادن در صورت داشتن دام، مشغول به دامداري مي شوند و اگر دام نداشته باشند برای کار به شهر کوچ می کنند. ساکنان نا توان از انجام کار نیز در خانه می مانند تا بهار از راه برسد.

بافت روستا

بافت مسکونی بوژان، در حاشيه رودخانه به صورت دو قسمت جدا از هم گسترش یافته است. در شرق رودخانه معبر اصلی روستا قرار دارد و در پیرامون آن کوچه ها بدون هیچ نظمی شکل گرفته اند.

خانه های قدیمی هنوز هم در گوشه و کنار روستا وجود دارند اما خانه های جدید بیشتر به چشم می خورند. بعضي از خانه ها در داخل مزرعه يا باغ هستند و همین امر موجب تقویت گردشگری در بوژان شده است. چندین محله در این روستا وجود دارد که از میان آنها می توان به محله ي بالاده، بازنشان، کال عرب، کال وازه، باغ کهنه، کوچه حاجي شاه و محله ميان اشاره نمود.

مسجد روستا درست در وسط روستا قرار دارد و عصرها، محل تجمع ساکنین روستا می باشد. روستاییان در این محل به بحث و اظهار نظر پرداخته و وحدت و هماهنگی خود را حفظ می کنند.

خانه های روستا

در شکل گیری خانه های روستایی در سراسر ایران، مصالح بومی منطقه نقش بسزایی داشته اند، در بوژان نیز برای ساخت خانه ها از مصالح موجود در مناطق کوهستاني و به ویژه از سنگ و خشت خام استفاده شده است.

در ساخت سقف خانه های قدیمی تر از چوب استفاده شده اما این امر در خانه های جدید کاربردی ندارد. استفاده از مصالحی نظیر سنگ سيمان و آجر در خانه های جدید مشهود می باشد و سقف خانه ها نیز از آهن و قيراندود ساخته شده است.

در روستای بوژان همانند آنچه در سایر روستا ها نیز مشاهده می شود ساختار خانه ها به شکلی طراحی می گردد که ساکنان کمترین فاصله را با دام و طیور همچون گاو و گوسفند و مرغ داشته باشد.

خانه ها در بوژان دو طبقه هستند. طبقه پايين به طويله، کاهدان و محل نگهداري علوفه و شير اختصاص دارد و در طبقه بالا ساکنان خانه، اقامت می کنند. خانواده هایی که دام بیشتری دارند آن ها را به وسیله دیوار از هم جدا می کنند.

هر خانه شامل اتاق هایی با کاربری های متفاوت است. یکی از اتاق ها خانه نو نام دارد که مخصوص میهمان می باشد و اعضای خانواده کمتر در آن رفت و آمد می کنند.  در قسمتی دیگر نشيمن قرار دارد که محلی است که بیشتر اوقات ساکنان خانه در آن سپری می شود.

در اکثر خانه ها آشپزخانه به خانه متصل شده است، برخی خانه ها حمام و توالت در داخل خانه و يک توالت هم در حياط  دارند اما برخی از این امکانات محرومند و باید از حمام عمومی روستا استفاده کنند.

 

تاریخچه

بوژان، روستایی با سابقه ی کهن تاریخی است و بسیاری بر این عقیده اند که ساکنان قدیمی این روستا از بزرگان و افراد سر شناس آن زمان بوده اند. در حدود ۷۰۰ سال پیش وقوع سیل، این روستا را به کلی ویران کرد و فقط قسمت های کوچکی از آن سالم ماندند به همین دلیل جمعیت بوژان روز به روز کمتر شد. مردمانی که از این روستا کوچ کرده بودند پس از مدتی به این منطقه بازگشتند و در قسمت جنوبي بوژان ساکن شدند که امروز با عنوان روستای بوژآباد شناخته می شود.

پس از مدتی درختان و گیاهان شروع به رشد کردند و سراسر کوه را فرا گرفتند. ساکنان سابق با این تصور که این گیاهان می توانند سد راه سیل شوند باز هم به این روستا بازگشتند. امنیت و آبادانی در بوژان گسترش یافت و دوباره رونق سابق خود را به دست آورد. به دستور ناصر الدین شاه، در زمان سلطنت وی، مالیات روستا به فردی به نام رئیس العلماء از علمای بوژان داده می شد. این فرد کدخدای روستا بود و حفظ امنیت آن را بر عهده داشت. وی با دریافت مالیات از افراد ثروتمند و بخشیدن مالیات افراد فقیر باعث دلگرمی مردم و آبادانی بوژان شد. بسیاری از مردم شهر راهی بوژان می شدند و خانه هایی را برای سکونت از ساکنان اجاره می کردند. رئیس العلماء و نوادگانش در حدود ۱۰۰ سال، بوژان را در اختیار داشتند و تقریبا در سال ۱۳۲۰ این روستا به دست ماموران دولتی افتاد.

در سال ۱۳۴۱ دوباره سیل عظیمی به راه افتاد و مجددا این روستا را ویران نمود. ۱۵ نفر از ساکنان روستا به دلیل طغیان رودخانه از بین رفتند. در ابتدا رودخانه بوژان از وسط دو معبر شرقی و غربی روستا می گذشت و مردم با ایجاد سدی بر روی آن از محل تجمع آب به عنوان حوضچه ای برای آب تنی استفاده می کردند. سنگ های بزرگی به همراه سیل به سمت بوژان آمد و همه چیز را بر سر راه خود نابود ساخت اما باز هم ساکنان توانستند به این روستا رونق دهند.

در مرداد ماه سال ۱۳۶۵ سيل از قسمت شمالي کوهستان به سمت بوژان سرازير شد. این سیل به جان مردمانی افتاد که برای تفرج و تفریح به بوژان آمده بودند، خودروهاي زيادي در مسير رودخانه از بین رفتند و سیل۲۰۰ نفر زن و مرد از جمله ۱۲ نفر از اهالی روستا را با خودش برد.

عده اي در زير گل و لاي ناپديد شدند و همه ی اعضای برخی خانواده ها به طور کامل از بین رفتند. از پنجره ی سمت شمال مسجد، سنگ بزرگی به درون آن آمد اما ديوارها و سقف سالم ماند. با وقوع این سیل و تاثیرات روانی آن بر روی مردم نیشابور، دیگر کمتر کسی به بوژان می آمد و  سقوط هواپيماي مسافري در قسمت شمالي روستا در اسفندماه سال ۱۳۶۵ و کشته شدن تمام سرنشینان آن به ترس مردم از این منطقه افزود.

پس از گذشت سال ها ساکنان قدیمی روستا باز هم توانستند بوژان را احیا کنند تا جایی که به یکی از مهم ترین تفرجگاه های نیشابور تبدیل شود.

سوغات بوژان

به دلیل شرایط مناسب برای باغداری، میوه های این روستا از کیفیت بالایی بر خوردارند و می توانند ره آورد خوبی برای عزیزانتان باشند. از سوی دیگر پوشش گیاهی خوب و تغذیه مناسب دام و طیور باعث شده تا محصولات به دست آمده از آنها از نظر کیفیت در سطح بالایی قرار گیرند و بسیاری را برای خرید این اقلام به این روستا بکشانند.

در این میان صنایع دستی تولید شده توسط زنان روستا نیز طرفداران خاص خود را دارد. زنان در این روستا به قالی بافی و فرت بافی مشغول هستند و محصولات خود را به گردشگران ارائه می کنند.

فرت بافی یا تن بافی به هنر بافت و تهیه ی چیزهایی از قبیل حوله، چادر شب، سفره، بقچه و… گفته می شود که نخ مورد نیاز آن در نتیجه تابیدن پشم با دستگاه نخ ریسی تولید می گردد.

غذاهای سنتی بوژان

تجربیات خوشمزه ای نیز در این سفر وجود دارند که می توانید به سراغ آنها بروید. این تجربیات خوشمزه غذاهای محلی متنوع و مختلفی هستند که در بوژان طبخ می شوند و عبارتند از:  بلغور شیر، کشک، کوکو قارچ، کله جوش، حلوای محلی، فطیر مسکه، نان تفدون، انواع آش، کباب، خورشت و آبگوشت.

پوشش گیاهی

خاک بوژان سیاه و سرخ، دارای سنگ ريزه و بسیار حاصلخیز است به گونه ای که هر نوع گیاهی در آن فرصت رشد می یابد. وجود آب و هواي معتدل کوهستاني نیز به رشد این گیاهان کمک می کند و سرسبزی و خرمی را برای بوژان به ارمغان می آورد.

بعد از تحقیقاتی که کارشناسان بر روی پوشش گیاهی روستای بوژان انجام دادند مشخص شد که در این منطقه  ۷۶ گونه ی گیاهی از ۲۶  تیره و ۶۴ جنس وجود دارد. پروانه آسایان(Papilionaceae) ، تیره های کاسنی (Asteraceae)، نعنایان(Lamiaceae) و گل گاو زبان(Boraginaseae) از فراوانترین آنها می باشند که هر کدام ۹٫۲ درصد از گونه ها را شامل می شوند. همچنین بیشتر گیاهان منطقه ریشه ی ایرانی – تورانی دارند و حدود ۲۳ درصد آنها دارای خواص درمانی می باشند.

پوشش جانوری

در روستا دام های بسیاری وجود دارند اما در اطراف آن و به طور کلی در رشته کوه های بینالود حیواناتی از قبیل  قوچ، میش، عقاب، پلنگ، گرگ، شغال و روباه نیز یافت می شود.

دلیل نامگذاری

این روستا در میان ساکنان شهر نیشابور و به گویش اهالی نیشابور، بُژ یا بِجُو نامیده می شود و بوژان در این گویش به معنای رشد کرده به کار می رود.

برخی دیگر می گویند به دلیل وجود گیاه بوژانه در این منطقه نام بوژان را بر این روستا گذاشته اند. این گیاه برگ های ریز و کوچک، ساقه ی بلند و بوی تندی دارد و برای جلوگیری از پوسیده شدن لباس ها توسط موریانه، این گیاه را داخل آنها می گذارند.

از سوی دیگر می توان ریشه ی بوژان را در لغت بوران جستجو کرد. بوران به معنی باد شدیدی است که زمان بارش برف دانه های برف را جابه جا می کند و احتمالا این اسم را به خاطر هوای کوهستانی و سرد روستای بوژان به آن داده اند.

در فرهنگ دهخدا و معین، بوژ به معنی گرداب، سیلاب سهمگین یا تب سنگین بدن آمده است. در برخی منابع کلمه ی بوژنه به معنای غنچه و شکوفه ی درخت به کار می رود و اهالی بوژان نیز به غنچه بوژ می گویند. در این صورت از ترکیب پسوند “ان ” با بوژ می تواند به مکان سیلاب های سهمگین یا  محل پر از شکوفه و غنچه اشاره داشته باشد.

عده ای می گویند که بوژان از کلمه ی بوژ آمده است که دارای معانی مختلفی می باشد. در برخی متون این کلمه به معنای روییدگی و به وجود آمدن سبزی بر روی لباس ها، گلیم و فرش در نتیجه ی رطوبت و نم زیاد، به کار رفته است و در برخی دیگر معانی دیگری مانند گرداب، زنبور سیاه و  تنه ی درخت دارد.

از  پسوند بوژان برای نامگذاری چشمه ساران یا مرغزاران نیز استفاده می کنند و احتمال می رود که به دلیل سرسبزی منطقه و وجود چشمه های فراوان، نام بوژان را بر آن گذاشته باشند.

باید توجه داشت که جای جای نیشابور روستاهایی همچون بوژ آباد، بوژ مهران، حصار بوژان و غیره وجود دارد که نامی شبیه به بوژان دارند و همگی دارای آب و هوای مشترکی هستند. همین امر سبب شده تا احتمال ریشه ی بوژنه یا بوژ بیشتر مطرح گردد و بوژان به معنی درختان پر از شکوفه و گل در فصل بهار تعبیر شود.

آب و هوا

روستای بوژان در ارتفاعات جنوبی رشته کوه های بینالود و در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا واقع شده و به همین دلیل آب و هوای معتدل کوهستانی بر آن حاکم است. میانگین سالانه دما در این روستا ۱۴.۳ درجه سانتی گراد و متوسط بارندگی آن ۱۳۹.۹ میلی متر است و نسبت به نیشابور بین ۵ تا ۱۰ درجه سردتر می باشد.

بهترین فصل سفر

به دلیل آب و هوای کوهستانی روستا، بهتر است در فصول گرم یعنی بهار و تابستان سفر به آنجا را تجربه کنید.

بهار: به دلیل وجود تعداد زیادی از درختان میوه، شکوفه ها جلوه ی خاصی به باغات بوژان می دهند و منظره ای تماشایی را ایجاد می کنند.

تابستان: آب وهوای معتدل بوژان این فرصت را به شما می دهد تا از گرما ی تابستان فرار کنید و در سایه سار درختان سرسبز از تماشای زیبایی های این روستا لذت ببرید.

پاییز: لباس رنگین درختان تصویری متفاوت به این روستا می دهد.

زمستان: هوا بسیار سرد می شود و برف و یخ بندان روستا را فرا می گیرد.

اقامت در روستای بوژان

برای اقامت در این روستا می توانید با همراه داشتن کارت شناسایی معتبر از خانه معلم و یا سوییت های محلی استفاده کنید. همچنین می توانید در نیشابور و در هتل ها و مهمانسراهای این شهر اقامت داشته باشید. اگر دوست دارید کمپینگ در طبیعت را تجربه کنید می توانید در طبیعت بی نظیر بوژان چادر خود  را برپا سازی. برای آشنایی با کمپینگ مطالب زیر را مطالعه نمایید:

موقعیت جغرافیایی

روستای بوژان از شرق به روستای سوقند، از غرب به روستای دربهشت و اردوگاه باغرود، از جنوب به دو روستای بوژآباد و حصار و از سمت شمال به مشهد محدود شده است.

راه دسترسی به روستا

آدرس

استان خراسان رضوی، ۱۳ کیلومتری شمال شرقی نیشابور

راه دسترسی

برای رسیدن به این روستا به نیشابور بروید و پس از گذر از این شهر وارد راه آسفالته ای شوید که به بوژان منتهی می شود و در مسیر از کنار روستاهای حمیدآباد و فوشنجان و حصار بوژان، نیز می گذرد.

فاصله از مرکز استان و شهرهای اطراف

مشهد: ۱۲۰ کیلومتر

نیشابور: ۱۳ کیلومتر

راه دسترسی به آبشار

همانگونه که گفتیم رسیدن به آبشار بوژان تنها با حضور راهنما ممکن است اما برای آنکه کمی با مسیر آشنا شوید درباره ی آن توضیحاتی را ارائه می دهیم:

برای رسیدن به آبشار، پس از گذر از روستا باید وارد دره بوژان شوید و مسیر رودخانه را به سمت شمال در پیش بگیرید. در این مسیر از کنار باغ های میوه عبور می کنید و چشمه ها با آبی گوارا از شما پذیرایی خواهند کرد. با رسیدن به چشمه شکراب، دره بوژان تنگ تر می شود اما می توانید راه را از مسیر پاکوب ادامه دهید. در نقطه ای از دره، رودخانه به دو شاخه تقسیم می شود که باید مسیر شرقی را دنبال کنید.

در اینجا نیز دو راه وجود دارد :

* مسیر ویژه سنگ نوردان: یکی از مسیرهایی که شما را به آبشار می رساند، توسط هیئت کوهنوردی نیشابور ایمن سازی شده است. این  راه بیشتر مناسب افراد ورزشکار و آشنا به سنگ نوردی، می باشد. اگر برای رسیدن به آبشار این راه را انتخاب کنید، در ابتدا وارد رودخانه می شوید و بعد از حدود ۱۰ دقیقه پیاده روی بعد از تنگ شدن دره، وارد مسیر ایمن شده می شوید. بعد از طی این راه به آبشار خواهید رسید.

* مسیر ویژه مردم عادی: می توانید راه پاکوب را که توسط روستاییان برای حمل محصولات توسط چهارپایان ایجاد شده است، را در پیش بگیرید و پس از ۲۰ دقیقه به بالای یال ( دیواره ) دره می رسید. در اینجا باید مسیر شرقی را ادامه داده تا با کم شدن ارتفاع به سمت رودخانه هدایت شوید. پس از عبور از رودخانه یک فضای درختکاری و تعدادی آبشار کوچک به چشم می خورد اما برای دیدن آبشار اصلی راه سمت راست رودخانه را ادامه دهید. این مسیر حدود ۱۰۰ متر از آب بالا می آید و ۳۰۰ متر امتداد دارد.

پس از طی این مسیر از کنار آبشار کوچک دیگری گذر می کنید و با ادامه ی مسیر در همان سمت رودخانه، پس از ۱۵ دقیقه آبشاری با طول ۲۴ متر را در انتهای دره خواهید دید. در این قسمت عرض دره به کمتر از ۵/۲ متر می رسد و در صورت تمایل برای ادامه مسیر باید از یک راهنمای باتجربه و آمادگی جسمانی استفاده کنید.

موقعیت روستای بوژان بر روی نقشه

دیدنی های اطراف

 * منطقه حفاظت شده بینالود

* سایر روستاهای اطراف بوژان

گنبدهای شه میر

* دهکده چوبین

در سفر به روستای بوژان به فرهنگ و آداب و رسوم محلی احترام بگذارید تا بتوانید رابطه ی خوبی را با اهالی روستا برقرار کنید.

طبیعت بکر سرمایه بزرگی برای بوزان است که بقای آن را تضمین می کند پس با آسیب ها و زباله هایتان آن را از بین نبرید.

 مسیر آبشار بوژان

Powered by Wikiloc

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

10 − 6 =