بررسی کامل انواع باتوم و مدلهای موجود در بازار ایران
مقدمه
باتوم کوهنوردی جزو آن تجهیزاتی است که خیلیها یا دستکم میگیرند یا اشتباه انتخاب میکنند. بعضیها فکر میکنند باتوم فقط برای افراد مسن است، بعضی دیگر آن را یک وسیله لوکس میدانند؛ اما واقعیت این است که باتوم، اگر درست انتخاب و استفاده شود، یکی از مؤثرترین ابزارها برای کاهش فشار روی زانو، افزایش تعادل و بالا بردن ایمنی در کوهپیمایی و کوهنوردی است.
در این مقاله از کوه پلاس سعی کردهایم بدون اغراق تبلیغاتی و بدون توصیه عجولانه برای خرید، یک راهنمای دقیق، کاربردی و متناسب با شرایط بازار ایران ارائه کنیم تا بدانید دقیقاً چه باتومی به درد شما میخورد و چرا.
قبل از خرید باتوم باید این مقاله رو بخونی
باتوم کوهنوردی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
باتوم فقط یک عصا نیست. اگر درست تنظیم و استفاده شود:
-
تا ۳۰٪ فشار وارد بر زانوها را در فرود کم میکند
-
تعادل بدن را در مسیرهای ریزشی، گلآلود و برفی افزایش میدهد
-
در مسیرهای طولانی باعث کاهش خستگی عضلات پا میشود
-
در عبور از رودخانهها و شیبهای نامطمئن نقش حیاتی دارد
📌 نکته مهم: باتوم نامناسب یا تنظیم اشتباه، میتواند حتی باعث آسیب شود.
چرا باید در کوهنوردی از باتوم استفاده کنیم و روش درست تنظیم باتوم
انواع باتوم کوهنوردی از نظر ساختار
۱٫ باتوم تلسکوپی (دو یا سه تکه)
رایجترین نوع باتوم در بازار ایران.
مزایا
-
جمعشونده و قابل حمل
-
تنظیم طول متناسب با قد و شیب مسیر
-
مناسب کوهپیمایی، برنامههای یکروزه و چندروزه
معایب
-
در مدلهای بیکیفیت، قفلها ضعیف هستند
-
نیاز به تنظیم صحیح قبل از حرکت
۲٫ باتوم ثابت (تکتکه)
کمتر در ایران استفاده میشود.
مزایا
-
استحکام بالا
-
وزن کمتر نسبت به تلسکوپیهای ارزان
معایب
-
حمل دشوار
-
عدم تنظیم طول
-
کاربرد محدود
📌 برای بازار ایران، عملاً انتخاب اول نیست.
این نوع باتوم ها بیشتر برای اسکی استفاده میشود و در کوهنوردی نوین اصلا قابل استفاده نیست
جنس باتوم | آلومینیوم یا کربن؟
یکی از مهمترین نقاط تصمیمگیری همینجاست.
باتوم آلومینیومی
رایجترین انتخاب در ایران.
مزایا
-
مقاوم در برابر ضربه
-
قیمت منطقیتر
-
مناسب افراد مبتدی تا نیمهحرفهای
معایب
-
وزن بیشتر نسبت به کربن
-
انتقال بیشتر ضربه به دست
باتوم کربنی
کمتر ولی موجود در بازار.
مزایا
-
بسیار سبک
-
جذب بهتر ضربه
-
مناسب برنامههای طولانی
معایب
-
قیمت بالاتر
-
حساستر به ضربه ناگهانی (شکستگی)
📌 برای بیشتر کوهنوردان ایرانی:
آلومینیوم با کیفیت > کربن ارزان
سیستم قفل باتوم | جایی که اکثر باتومها شکست میخورند
قفل پیچی (Twist Lock)
-
ارزانتر
-
در هوای سرد و گلولای عملکرد ضعیفتر
-
با گذر زمان لق میشود
قفل کلیپسی (Lever Lock)
-
مطمئنتر
-
تنظیم سریع
-
محبوبتر در باتومهای حرفهای
📌 اگر قرار است باتوم را جدی استفاده کنی، کلیپسی انتخاب کن.
دسته باتوم | جزئی کوچک، تأثیر بزرگ
جنس دسته مستقیماً روی خستگی دست اثر دارد.
-
فوم EVA: سبک، ضد تعریق، بهترین گزینه
-
چوبپنبه (Cork): راحت، اما کمتر در بازار ایران
-
پلاستیکی: ارزان، خستهکننده، توصیه نمیشود
بند مچی باتوم | درست ببند یا اصلاً نبند
بند مچی باید:
-
وزن بدن را منتقل کند
-
فشار را از انگشتها بگیرد
-
قابل تنظیم و نرم باشد
📌 اشتباه رایج: انداختن بند دور مچ بدون عبور از پایین.
نوک باتوم و گلبرف
-
نوک فلزی: مسیرهای سنگی و خاکی
-
گلبرف کوچک: مسیرهای گلآلود
-
گلبرف بزرگ: برف نرم
داشتن گلبرف قابل تعویض یک امتیاز جدی است.
بعضی از مدلهای باتوم قابلیت تعویض گل برف را ندارند
بهتر است از مدلهایی استفاده کنید که گل برف آنها بصورت پیچی است و این قابلیت را به شما میدهد که بتوانید گل برف های یدکی که در بازار وجود دارند را تهیه و استفاده کنید
مدلهایی از باتوم ها هستند که گل برف آنها فقط با نمونه تولیدی خود شرکت قابل تعویض هستند که در زمان خرابی گل برف اصلی برای شما محدودیتهایی برای تهیه ایجاد میکند
بررسی وضعیت باتوم در بازار ایران
در بازار ایران باتومها معمولاً در این بازهها قرار میگیرند:
-
اقتصادی: مناسب مبتدیها
-
میانرده: بهترین انتخاب برای اکثر کوهنوردان
-
حرفهای: محدود، گران، خاص
📌 مشکل اصلی بازار:
باتومهای ظاهراً حرفهای با کیفیت قفل ضعیف.
باتوم مناسب چه کسی است؟
-
کوهپیمایی سبک → باتوم تلسکوپی آلومینیومی سبک
-
برنامههای طولانی → وزن کمتر، دسته فومی
-
افراد با زانودرد → تنظیم دقیق طول و بند مچی استاندارد
اشتباهات رایج در انتخاب باتوم
-
خرید فقط بر اساس قیمت
-
توجه نکردن به قفل
-
تنظیم نادرست طول
-
استفاده نکردن از بند مچی
جمعبندی نهایی
باتوم کوهنوردی اگر درست انتخاب شود، نهتنها یک وسیله جانبی نیست، بلکه بخشی از سیستم ایمنی شماست. بازار ایران گزینههای قابل قبولی دارد، اما نیاز به شناخت دارد. هدف این مقاله در سایت کوه پلاس این بود که بهجای سردرگمی بین مدلها، بدانید دنبال چه مشخصاتی بگردید.
